NEČUVENA DOBRA
Simbolično oživljavanje neočuvanih, napuštenih i zaboravljenih kulturnih dobara.
Akcentovanje prostora uz uključivanje svih društvenih aktera u proces kognitivne revitalizacije objekata, slobodnim/asocijativnim umetničkim intervencijama koje ni na koji način ne ugrožavaju postojeću strukturu.
Metod rada podrazumeva upotrebu savremene interpretacije memorijalnog karaktera svakog spomenika kulture ponaosob.
Kulturna dobra su stvari i tvorevine materijalne i duhovne kulture od opšteg interesa koje uživaju posebnu zaštitu utvrđenu zakonom.
U Srbiji se uvodi prvi Zakon o kulturnim dobrima od 1947., a po zakonu iz 1977. kulturno dobro obuhvata sve ono što je kulturnog i istorijskog značaja.
Poslednji zakon donet je 1994. i svrstava sva kulturna dobra u 2 grupe: pokretna i nepokretna.
U nepokretna kulturna dobra spadaju: 1. spomenici kulture / 2. prostorne kulturno-istorijske celine
/ 3. arheološka nalazišta / 4. znamenita mesta
Valorizacionim postupkom, koji predstavlja interdisciplinarni rad grupe stručnjaka raznih profila: arhitekata, istoričara, istoričara umetnosti, arheologa, etnologa itd., utvrđuju se vrednosti za koje postoji javni interes kako bi se sačuvale od uništenja.
U zavisnosti od značaja kulturna dobra se razvrstavaju u kategorije /zakon iz 1994.godine/:
1. Kulturna dobra
2. Kulturna dobra od velikog značaja
karakteristike: 1. značajno je za određeno područje ili razdoblje
2. svedoci o značajnim događajima i istaknutim ličnostima iz nacionalne istorije
3. svedoci o društvenim ili prirodnim pojavama, odnosno uslovima društveno – ekonomskog i kulturno – istorijskog razvoja u određenim razdobljima
3. Kulturna dobra od izuzetnog značaja
karakteristike: 1. poseban značaj za društveni, istorijski, kulturni razvoj naroda u nacionalnoj istoriji, značaj za razvoj prirodnog okruženja
2. svedoci o presudnim istorijskim događajima i ličnostima i njihovom delovanju u nacionalnoj istoriji
3. predstavlja raritetne primerke stvaralaštva svog vremena ili jedinstvene primere iz istorijske prirode
4. veliki uticaj na razvoj društva, kulture, nauke i tehnike
5. izuzetna umetnička ili estetska vrednost
Objekti se stavljaju pod pravnu zaštitu države čime se onemogućavaju postupci rušenja, oštećenja, nestručne promene oblika i izgleda. Svojina nad objektom se ne menja. Država na sebe preuzima moralne i materijalne obaveze.
Tehnička zaštita sledi formalnu pravnu zaštitu i podrazumeva niz različitih metoda i postupaka delovanja na samom spomeniku kojima se spomenik štiti od daljeg propadanja.
SR
